Pokkenbriefje

Op internet las ik een artikel over het pokkenbriefje en er stond een afbeelding bij. Bovenaan op het briefje staat dat dit model no. 1 is, der wet van 4 december1872. Kijkend naar dat briefje ging er bij mij een lampje branden, zo'n briefje moest ik ook ergens hebben. Ik vond het vrij snel en de doos met als opschrift 'Oude papieren'. Zoals jullie op de foto kunnen zien is mijn briefje Model no. 2  volgens de inentingswet van 1939. Zeventig jaar oud is dit briefje.

Er zaten ook nog twee inentingskaarten in de oude envelop van het gemeentebestuur Noordwijk. Bewondering voor mijn moeder met haar grote gezin die deze papieren van haar kinderen allemaal keurig bewaarde.

Eind achttiende eeuw werd er een vaccin tegen de pokken ontwikkeld en deze vaccinatie zorgde er voor dat het aantal dodelijke slachtoffers sterk verminderde. Dus besloot de Nederlandse overheid in 1823 de koepok-vaccinatie voor kinderen indirect verplicht te stellen. Wie naar school wilde moest vanaf dat moment een bewijs van vaccinatie kunnen overleggen, het pokkenbriefje. 

Deze verplichting stuitte op veel bezwaren vanuit de religieuze hoek en de verplichte vaccinatie voor schoolgaande kinderen werd in 1857 onder druk van christelijke partijen afgeschaft. Na een pokkenuitbraak vanaf 1870, die aan circa 23.000 mensen het leven kostte, werd de inenting echter weer verplicht gesteld en mochten kinderen dus alleen nog naar school als ze daar een pokkenbriefje konden overleggen. Dit werd vastgelegd in de Wet op de Besmettelijke Ziekten (1872). 

Er bleef in de jaren daar na veel verzet tegen deze verplichting komen van 'gewetensbezwaarden' en de wetgeving daarover werd in de daarop volgende jaren verschillende keren aangepast. 

 In 1939 werd de Inentingswet aangenomen, de datum op mijn briefje. Dit keer werd er rekening gehouden met ‘gewetensbezwaarden’. Ouders die hun kinderen niet wilden laten inenten konden bij de burgemeester een uitzonderingspositie krijgen. Deze nieuwe situatie duude tot 1975. Kort daarna verklaarde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de wereld ‘pokkenvrij’. Ook het pokkenbriefje was daarmee definitief geschiedenis geworden. 

De drie littekens van de pokkeninjectie op mijn bovenarm en mijn pokkenbriefje blijven stille getuigen van dit stukje geschiedenis.