Harmelen en een geheime gang

Zondag weer zulk mooie weer en er werd wederom gewandeld. Dit keer niet in de polders rondom Stolwijk maar een stukje verder weg, in en rond Harmelen. De naam van deze plaats zal velen van jullie bekend in de oren klinken. Op deze plek vond in januari 1962 de ernstigste treinramp in de Nederlandse geschiedenis plaats, waarbij bijna honderd mensen om het leven kwamen.

We begonnen onze wandeling in het dorpscentrum en zagen al snel deze mooie kerk, de Sint-Bavokerk, een katholieke kerk. Ik vind het een schitterend gebouw. We hebben er met bewondering naar staan kijken.

Op 19 juli 1916 werd de eerste steen gelegd. De bisschop vond de plannen van de architect die de opdracht had gekregen eigenlijk te prestigieus en te groot voor een dorp als Harmelen maar de plannen vonden toch doorgang met deze kerk als resultaat.

Net buiten het dorp zagen we deze duiventoren midden in een weiland staan. We vroegen aan een passerend mevrouw of ze er wat van wist en zij bevestigde dat het een duiventil was die hoorde bij Huize Harmelen. Maar zij vertelde ook dat er een verhaal ging over een geheime ondergrondse gang bij de duiventoren in Harmelen. Spannend, ik hou van zulke verhalen. Dat ga ik onderzoeken.

Ik vond een oude foto op internet van de duiventil met daarachter Huize Harmelen, het is nooit een kasteel geweest. 

 Waarschijnlijk is het in het begin van de negentiende eeuw gebouwd door de toenmalige eigenaar Adriaan van Beusechem. Adriaan wilde van Huize Harmelen een mooie buitenplaats maken en een duiventoren gaf een soort van status aan zo’n plek. Je kunt dus stellen dat de toren voor de sier is gebouwd.

In een krantenartikel las ik dat er door een journalist gebeld was met het RHC (Regionaal Historisch Centrum) Rijnstreek en Lopikerwaard. “Dat zijn meestal indianenverhalen”, vertelde men daar. "Zulke verhalen ontstaan bijvoorbeeld als er ergens wordt gegraven en ze stuiten op een kelder van een gebouw. Dat wordt er snel gesproken over ondergrondse gangen. Ook het verhaal van een onderaardse gang bij de duiventoren is gebaseerd op fantasie.”

Hoe intrigerend het verhaal ook is, helaas is er dus geen ondergrondse gang van Huize Harmelen naar de duiventoren. 

En dit is Huize Harmelen wat in onze ogen niet veel voorstelde. Ik kon er niet goed bij komen om een betere foto te maken, alles was omheind met hekken en hagen. Aan het begin van de oprit spraken wij een echtpaar van onze leeftijd en de man vertelde dat zijn vader er altijd tuinman was geweest. Die kantelen waren er in die tijd nog niet, blijkbaar vond de huidige eigenaar dit ook statusverhogend. 

Maar nu komt het leuke. De man vertelde dat hij als tienjarige jongen samen met een vriendje in de kelders van het pand aan het graven is geweest om de gang te vinden. Ze hadden stenen omhoog gehaald en dachten het begin van een tunnel te zien. 

Volksverhalen houden lang aan.