Steenmannetjes



Tijdens onze wandelweek op de Via Podiensis fotografeerde ik een paar keer stapeltjes stenen op een kruis of een stuk rots en ik kreeg toen de vraag of dat een betekenis had.  Ja, dat ze hebben ze inderdaad en voor ons als wandelaars in bergachtige gebieden zijn ze heel bekend.
Steenstapels, ook wel steenmannetjes genoemd bestaan al heel lang. Een steenstapel is een markering om een wandelpad aan te duiden. De steenstapels helpen om je beter te kunnen oriënteren bij mist, open vlaktes of ruig terrein. Steenstapels kom je overal ter wereld tegen. Ook de Alpen staan er vol mee. De reden ervan is echter voor veel mensen niet duidelijk. Ze maken de stapels zelfs voor de lol, zonder na te denken bij het werkelijke gebruik ervan. 
Ze hebben per cultuur een andere functie en betekenis. Volgens de Griekse mythologie werd de eerste steenstapel door de goden gemaakt toen Hermes voor het gerecht stond. In Scandinavische landen als Noorwegen en IJsland dienen de steenstapels ter bescherming tegen trollen en als oriëntatiepunt bij mistig weer. Bij de Eskimo’s helpen steenstapels ter bevordering van de jacht op rendieren en er zijn ook culturen waarbij de steenstapels heilig zijn (Boeddhisme). Voor de meeste Westerse culturen geldt dat de steenstapels dienen als navigatie of ter bevestiging van een plaats. In de Alpen kan het weer snel omslaan en kan het zicht opeens sterk verminderen. Veel paden zijn inmiddels goed bewegwijzerd, maar een groot aantal paden worden nog steeds aangeduid met steenmannetjes.  
We zien ze heel vaak tijdens onze wandelingen en toevallig verleden week zondag weer. Daar is bovenstaande foto van. Deze steenmannetjes zijn zuiver voor de sier gemaakt, geeft niet, ook leuk.  
Aan de steentjes op kruizen, muurtjes en rotsen langs de pelgrimspaden wordt waarschijnlijk kracht ontleend om de tocht te volbrengen.

Steenmannetjes zijn in ieder geval niet meer nodig om de route aan te geven. Tegenwoordig zijn de meeste wandelpaden goed beschreven en gemarkeerd en met alle navigatiesystemen ook  niet echt meer nodig. Maar toen wij een keer zo'n 30 jaar geleden in dichte mist op 3000 meter in de Franse Alpen liepen waren we op een bepaald punt heel blij om zo'n steenmannetje te zien.

Ook nog leuk om te weten: De steenstapels hebben in elk land een andere naam. Wij noemen ze steenmannetjes. De Engelse benaming cairns is de meest bekende variant en wordt in veel landen gebruikt. Voor Duitssprekende landen zijn het Steinmännchen, voor de Eskimo’s is het een inuktitut, in Kroatië een gromila en in Frankrijk een galgal of tumulus.

Reacties

  1. Wat een interessant verhaal. Leuk om te lezen. En allemaal nieuw voor mij

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Leuk verhaal, ik kende de oorsprong van die steenhoopjes ook niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Super Marthy, wat leuk dat je dit schrijft. Ik was echt nieuwsgierig!! Dank je wel.
    En dat van die kracht, daar had ik zo'n vermoeden van.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Vraag ik me af wat je dan weet als je zo'n stapel stenen ziet...

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. In ieder geval dat daar een route is die ergens heen leidt.

      Verwijderen
  5. Nou, dat wist ik dus allemaal niet. Leuk én zinvol gedoe, die steenstapeltjes, want ook al is er nu GPS en zo..... misschien zonder bereik is het toch weer handig.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Wij zagen tijdens onze wandeltochtjes vaak van die steenhopen maar wisten niet waarvoor ze dienden. Wanneer je in dichte mist op 3000 m hoogte in de Alpen bij zo’n hoop aankomt, hoe weet je dan of je rechtdoor, links of rechtsaf moet, of terug ???

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Een steenmannetje staat meestal niet op een kruispunt maar een stukje verder op een pad.

      Verwijderen
  7. Dat vind ik nu zo leuk, mooie foto's met een duidelijk achtergrondverhaal erbij. Ik wist wel vaag iets van de geschiedenis van deze torentjes maar nèt niet het fijne ervan. Een volgende keer ga ik nu met heel andere ogen naar deze torentjes kijken!

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Leuk dat je een berichtje achterlaat, bedankt!

Lieve groet, Marthy

Als je met je Google account reageert hoef je niet te bewijzen dat je geen robot bent!
Zonder Google account? Dat kan gelukkig heel simpel zijn: gewoon even aanklikken dat je geen robot bent.