Oorlogsmuseum Overloon

Wij bezochten vandaag Overloon waar in de periode van 26 september tot 15 oktober 1944 zwaar gevochten werd. Tijdens onze boswandeling kwamen we op het oorlogskerkhof terecht. Op één na zijn de 280 graven hier Brits; 265 soldaten en 14 vliegers. Het resterende graf is van een Nederlandse soldaat. De meesten sneuvelden tijdens de gevechten in de opmars van het Britse tweede leger. Ze waren allemaal jong, te jong.

 's Middags bezochten we het oorlogsmuseum Overloon. Ik dacht dat het een wat stoffig museum zou zijn maar dat was een grote vergissing, het is heel modern. In de vaste tentoonstelling Nederland in de Tweede Wereldoorlog maak je - aan de hand van acht hoofdpersonen - van dichtbij mee tegen welke problemen die acht destijds aanliepen. Alle belangrijke thema’s uit die jaren komen aan bod. Van mobilisatie tot bevrijding, en van uitwijken tot overleven.  Het verhaal van het dagelijks leven, de verbazing over de nieuwe Duitse maatregelen en het ongeloof over de Jodenvervolging komen terug in het dagboek van Arnolda Huizinga-Sannes, ‘gewoon’ een getrouwde vrouw in Den Haag. Zij hield precies bij wat er gebeurde. Haar verhaal is de spiegel van het gewone leven en een continu houvast bij het bezoek aan de tentoonstelling.

Bekende maar ook minder bekende hoofdpersonen spreken het publiek toe, zoals bijvoorbeeld het Joodse meisje Hélène Egger, die iedereen om haar heen ziet wegvallen, en beeldhouwer Gerrit Jan van der Veen. Hij wordt vanwege zijn verzetswerk gezocht door de Duitsers en duikt onder zonder vrouw en kinderen. Hij gaat door met zijn activiteiten. In 1944 schrijft hij het gedicht Wat doe jij? Daarin spoort hij zijn landgenoten aan om op te staan tegen de bezetter. Zijn daden worden hem uiteindelijk noodlottig. Al kijkend en lezend tijdens onze rondgang door het museum heb ik voortduren tranen achter mijn ogen en een prop in mijn keel. Terwijl ik toch genoeg weet over deze tijd komt dit alles opnieuw hard binnen.

 

Dit is de bruidsjurk van Aaltje Fetzel die tijdens de oorlog in het verzet zat. Zij wil na de oorlog trouwen met militair Jan Bulthuis. Zij weten waar de parachute is begraven van een geheim agent die in oktober 1944 boven Nederland werd gedropt. Jans zus maakt er een trouwjurk van en op 19 oktober treden Jan en Aaltje in het huwelijk onder grote belangstelling van oud-verzetsstrijders. We keken ook nog even in de enorme hal vol met oorlogstuig maar daar hadden we geen belangstelling voor. Stil lopen we naar de auto, onder de indruk van wat we zagen.